2003-09-27 - 2:37 p.m.

Mijn generatie (I)

Onlangs stond ik in de Nieuwsbrief van de Faculteit der Geesteswetenschappen van de Universiteit van Amsterdam, samen met elf andere wetenschappers die zijn aangetrokken in het kader van het Nieuwe Generatie Offensief dat is ingezet om de vergrijzing van het geesteswetenschappelijk onderzoek en onderwijs tegen te gaan. Ik bekeek de foto’s en de c.v.’s van mijn nieuwe collega’s. Net als ik zijn ze vrijwel allemaal rond 1970 geboren. Mannen en vrouwen van thirty something, zoals het meestal omschreven wordt in de voor de vrouwen van mijn generatie geschreven chicklits, lichte literatuur a la Briget Jones. Dit is dus mijn generatie, dacht ik. De opvolgers van de welbekende, uit en te na geanalyseerde en over een decennium pensionerende generatie van babyboomers.

Maar wat voor generatie is mijn generatie eigenlijk? Heeft zij een naam? Jazeker. In deze tijd blijft niets naamloos of merkloos. Daar zorgen mijn generatiegenoten wel voor. Want mijn generatie kent spreekbuizen en geschiedvorsers. Een daarvan is de Duitser Florian Illies (1971) die drie jaar geleden zijn generatie beschreef in Generation Golf en deze maand, zo ongeveer gelijk met het verschijnen van Terminator 3 zoals zijn critici het snerend opmerkten, een vervolg uitbracht onder de titel Generation Golf zwei. Volgens Illies bestaat zijn (en dus ook mijn) generatie uit mensen die alle mogelijkheden hadden waar de voorgaande generaties alleen maar van konden dromen. Ze konden de opleiding volgen die zij wilden en daarna ook het beroep van hun keuze uitoefenen. Ook in materieel opzicht kon mijn generatie al haar wensen vervullen. Zoals een eigen Golf GTI (Generation Golf). Zo ontwikkelde zij gaandeweg een grote gevoeligheid ten opzichte van merken en merknamen. Die fungeerden voor Generation Golf als hulpmiddelen om haar identiteit vorm te geven en tot uitdrukking te brengen. En dat levensgevoel draaide, zoals Illies het beschrijft, om cool zijn en als het even kon een trendsetter.

Dit streven ging gepaard met een absoluut onpolitieke houding. De jaren negentig die op de puberjaren van de jaren tachtig - gevuld met boterhammen met Nutella, pakjes Twix dat toen nog Raider heette en het spelen van Space Invaders - volgden, luidden met de val van de Muur de teloorgang van de grote ideologieën en de daarbij behorende grote verhalen en idealen in. Terwijl de ouders van zijn generatiegenoten hierop volgens Illies ‘volledig flipten’, bekeek Generatie Golf het allemaal van achter een kopje cappuccino (een coole naam voor koffie). Al snel ontdekten zij de mogelijkheden van de New Economy en de global village. Hun eerste salaris was al hoger dan het laatste salaris van hun ouders voor hun pensionering. Het ging haar dus voor de wind, die generatie van mij. Niet voor niets is de openingszin van Generation Golf; „Het gaat mij goed”.

In deel twee van Generation Golf is dat wel anders. De economische malaise en 11 september hebben de materiele wereld van Generatie Golf doen instorten. Het verdiende geld is verloren en werkloosheid dreigt. Nu gaat het mijn generatie volgens Illies niet meer om de vraag of zij nog cool is maar eerder om de vraag of er nog geld is voor een cappuccino, om al drinkend vanuit het café de demonstraties tegen oorlog en globalisering van de nieuwe generatie, Generatie Golfoorlog, gade te slaan. Nog altijd niet in staat zich te engageren is Generatie Golf een saaie generatie die denkt dat het beste al achter haar ligt. Bepaald geen Rock ’n Roll merkten Lothar Gorris en Wolfgang Hobel in Der Spiegel op. „U wilt Rock ’n Roll,” antwoordde Illies, „ik heb rugproblemen.”

In de geschiedenis van mijn generatie zoals door Illies is neergeschreven, herken ik weinig. Ik kan me weliswaar de liefde voor Nutella en Space Invaders herinneren, maar voor de rest waren de jaren tachtig voor mij toch vooral een deprimerende periode met een grote werkloosheid die diepe indruk op mij maakte, met de mijnwerkersstakingen onder Thatcher in een zeer verarmd Groot-Brittannië, met de opkomst van CP ’86 en scholierenverkiezingen waarbij klasgenoten aangaven dat ze indien dat mogelijk was het liefst op Glimmerveen stemden. Ik herinner me de antikernwapen demonstraties en het daarbij behorende politieke bewustzijn. En wat de jaren negentig betreft kan ik me in het geheel niet heugen ooit geprofiteerd te hebben van de New Economy of bakken geld verdiend te hebben. Het is allemaal volledig langs me heen gegaan en dit zou erop kunnen duiden dat ik een van de absolute losers van mijn eigen toch al niet zo inspirerende generatie ben. Zo iemand die het niet helemaal heeft begrepen. Dat kan heel goed, ik wil het zeker niet uitsluiten.

Wat ook kan, is dat Illies zijn eigen vriendenkring als maatstaf heeft genomen en daardoor een minder representatief beeld van mijn generatie geeft, dan hij suggereert. Dat is voor mij en mijn zelfbeeld maar te hopen. Misschien is het wel een kwestie van sekse en kan ik me niet in het beeld van Illies vinden omdat zijn werk geschreven is vanuit het perspectief van een man. Mijn generatie kent gelukkig ook vrouwelijke woordvoerders. Daarover volgende keer meer. Voorlopig hou ik het erop dat het niet mogelijk is, zelfs voor een iemand van Generation Golf niet, om de geschiedenis te schrijven van een generatie die nog moet sterven. Je schrijft doorgaans ook geen biografie van iemand die nog in de bloei van z’n leven is. Bovendien zijn de babyboomers nog steeds geen geschiedenis. Die generatie blijft voorlopig de mijne overschaduwen. Pas als babyboomers niet meer meespelen, is het tijd voor een geschiedschrijving over Generation Golf. Daar wacht ik althans op. Het moment dat je niet meer tot een tussengeneratie behoort en je de semi-revolutionaire onzin van bijvoorbeeld de Nieuwe Politiek, een typisch babyboomer stokpaardje, niet meer hoeft aan te horen. Er zijn er meer van mijn generatie die daar op wachten. Zo stelt de thirty something hoofdpersoon, redacteur en wannabee schrijver, uit de roman Happiness TM (2002) van Will Ferguson, alles in het werk om zijn roman met de titel Die, babyboomer, die! uit te geven. Helaas, te vroeg. Het boek flopt jammerlijk.

previous - next