|
|
2003-08-24 - 2:11 p.m. Gevoelscultus Rond 1900 werd de westerse wereld bevolkt door een verscheidenheid aan wereldverbeteraars waaronder vegetariërs, spiritisten en theosofen. De mensheid, zo veronderstelden deze idealisten, maakte deel uit van een goddelijk evolutieproces en zou zich conform de bovenkosmische Al-Wil steeds meer ontwikkelen tot een energetische eenheid van broederschap en liefde. Niet zonder arrogantie meenden de idealisten dat zij zelf als individu het verst gevorderd waren op die goddelijke evolutieladder. Zij keken verder dan materie alleen, richtten zich op het Hogere en het gevoel. De rest van de mensheid moest volgen en had nog een lange weg te gaan. Maar uiteindelijk zou de mens, om met een van de idealisten uit die tijd, de schrijver Frederik van Eeden, te spreken, een soort engel worden. Contemporaine criticasters die niet alleen in de hoek van kerkelijke leiders te vinden waren maar vooral ook onder liberalen, meenden van doen te hebben met een weeïge gevoelscultus die erop wees dat de mensheid verwijfd werd en verslapte. Wie denkt dat deze opvattingen over de evolutie van de mensheid en de daarbij behorende idealen, de twee wereldoorlogen niet hebben overleefd, heeft het mis. Veel van de opvattingen die rond 1900 zo'n opgang maakten, het geloof in geesten en engelen, spirituele evolutie, intuïtie en gevoel, kan men terug vinden in de hedendaagse New Age beweging die, zoals afgelopen weekeinde tijdens het tiende jaarlijkse Eigentijdsfestival te Vierhouten bleek, in Nederland springlevend is. Begon het festival in 1993 met 250 bezoekers, nu komen er 1650 (2500 meldt Trouw) en dat alleen omdat dit het maximale aantal (hoogopgeleide en veelal vrouwelijke festivalgangers) is, dat door de organisatie wordt toegelaten. Centraal tijdens het evenement van afgelopen weekeinde stonden aloude thema's als eenheid, energie en gevoel. Gedurende het festival kon men oerdansen, aum-meditaties leren en workshops volgen met titels als Spiegelen aan de natuur, Biodanza, Zingend helen, Dansen van universele vrede en Traditioneel strovlechtwerk. Dit alles om de bezoeker 'in zijn gevoel' te krijgen en van daaruit de zielsverwantschap met de ander door wie men zich als het even kan in een knuffelomhelzing moet laten aanraken, te ontdekken. Leven en laten leven, zou men denken maar het ziet er naar uit dat het hele gebeuren niet zo onschuldig is, als het lijkt. Wat Koert Van der Velde in zijn reportage over het Eigentijdsfestival in Trouw terecht opmerkt is dat New Age. zoals hij het aanduidt, therapeutiseert. Er zijn tijdens de workshops veel therapeuten aanwezig en het publiek dat de cursussen daar of elders volgt, wordt uiteindelijk ook therapeut. Met zoveel therapeuten is het noodzakelijk dat er veel patiënten zijn of cliënten hoe je het dan ook wil noemen. De therapeuten moeten immers iets te doen hebben. De keerzijde van de democratisering van het therapeutschap, ook een aanduiding van Van der Velde, is een toename van het aantal individuen dat als ziek of anderszins hulpbehoevend wordt gediagnosticeerd. Ze zitten om in New Age termen te spreken, niet goed in hun gevoel weten hun energie niet op een vruchtbare manier aan te wenden en zijn, zoals ze het leren en zelf omschrijven, soms algeheel geblokkeerd of contactgestoord in de zin dat zij zich niet voldoende in verbinding voelen met de zielsverwante ander. Daar moet uiteraard aan gewerkt worden en gedurende dit proces zullen zeker nieuwe blokkades en onvolkomenheden in het gevoel worden ontdekt die weer door middel van een nieuwe therapeutische cursus of workshop dienen te worden aangepakt. Zo is men uiteraard nooit klaar. Wetende dat er veel vrouwen wegens psychische klachten in de WAO terechtkomen en daar volgens de beroepsvereniging voor bedrijfsartsen vaak helemaal niet in thuis horen en wetende dat de New Age beweging voor het overgrote deel door vrouwen in stand wordt gehouden, zou het de moeite waard zijn eens te onderzoeken hoeveel vrouwen die van zichzelf vinden dat zij psychisch uit balans zijn en daar zodanige problemen mee hebben dat zij niet langer kunnen functioneren, zich met het New Age denken verbonden voelen. Misschien zou een dergelijk onderzoek wel eens een heel nieuw aspect kunnen blootleggen van het psychisch zieke Nederland en het daarbij behorende WAO-probleem. Wellicht hadden de criticasters van rond 1900 wel een beetje gelijk toen zij wezen op het verslappende effect van de hoogdravende gevoelscultus die zij zagen ontstaan. New Age zou wel eens schadelijker voor de geestelijke volksgezondheid kunnen zijn, dan men tot nu toe heeft gedacht. In ieder geval genereert de beweging steeds psychische problemen. Ook voor volgende generaties. Dat blijkt wel uit de nieuwe categorie die in die kringen is bedacht ter aanduiding van een bepaald soort kinderen; de Nieuwetijdskinderen ook wel indigo kinderen (in verband de kleur van hun aura) genoemd. Het zou gaan om kinderen die, zo valt te lezen op nieuwetijd.nl zien wat het betekent om te leven vanuit een bewustzijn dat niet begrenst wordt door tijd en ruimte. Ze plaatsen niets buiten zichzelf en voelen zich met alles om hen heen verbonden. Ze kunnen opvallen door hun vroegwijze uitspraken, hun grote gevoeligheid, hun liefde voor de natuur, hun eigenzinnigheid en originaliteit en hun contacten met het 'paranormale'. Nieuwetijdskinderen worden, zo valt op verschillende websites te lezen, door hun omgeving vaak niet goed begrepen, als zij bijvoorbeeld stemmen horen of over vorige levens spreken. Bovendien wordt de emotionaliteit van deze halve engeltjes vaak als gedragsstoornis gezien omdat die gepaard gaat met huilbuien, problemen met autoriteit, dyslexie en voedselallergie, terwijl waardering juist op z'n plaats zou zijn. Als dat niet problemen creëren is. Een kind dat door ouders en therapeuten als Nieuwetijdskind wordt aangeduid, wordt geleerd dat het goed is dat hij zijn gevoelens onaangepast of niet, uitleeft. Zijn ouders leren dat immers tijdens New Age workshop ook. Gevoel wordt boven alles gesteld anders wordt de authenticiteit van het wezen dat zo mooi in verbinding staat met de eenheid van al het levende, aangetast. Dat zorgt weer voor blokkades die je dan weer al oerdansend moet opheffen. Ondertussen moet er wel gewoon gewerkt worden. Deze nieuw tijd vraagt daarom meer dan wat ook om het glorieuze herstel van de stiff upper lip.
|