|
|
2003-08-24 - 2:05 p.m.
Click hier voor meer columns. SARS Sally Mary Mallon werd in 1869 geboren in Ierland. Op haar vijftiende emigreerde ze naar Amerika om daar als kokkin de kost te verdienen. In 1907 werd ze op haar toenmalige werkplek aangesproken door de civiel ingenieur George Soper. Hij wilde van haar wat bloed, urine en feces. Ze was mogelijk besmet met tyfus en het was in haar belang en dat van degenen met wie zij in aanraking kwam, dat te onderzoeken. Alle families waar zij voor gewerkt had waren het slachtoffer van tyfus geworden, vertelde hij. Mary begreep er niets van. Ze voelde zich in het geheel niet ziek en vond de man maar bedreigend. Ze greep een scherpe vork en joeg Soper het huis uit. Hij kwam met assistentie van een medicus naar haar huis terug en drong opnieuw tevergeefs op haar medewerking aan. Uiteindelijk verscheen hij met vijf politieagenten die haar weggedoken in een kast vonden. Vloekend, vechtend en huilend werd ze naar het ziekenhuis afgevoerd. Daar bleek dat zij inderdaad besmet was met tyfus. Ze geloofde het niet en dat is logisch want ze was een zogenaamde gezonde drager en daar was in die tijd nog niet veel over bekend, laat staan onder ongeschoolde immigrantes. Dat ze bang was voor Soper en zijn kompanen was ook begrijpelijk. Want haar straf was niet mild. Ze werd in een huisje op North Brother Island in isolatie gehouden. Twee jaar lang. Uiteindelijk kwam ze vrij op voorwaarde dat ze niet meer als kokkin zou gaan werken maar dat deed ze onder een valse naam toch. Ze werd betrapt toen in het ziekenhuis waar ze werkte tyfus uitbrak. Opnieuw werd ze geïsoleerd op North Brother Island en nu tot haar dood in 1938. Levenslang dus. Ze kreeg de bijnaam Typhoid Mary. Iedere besmettelijke ziekte en iedere tijd waarin besmettelijke ziekten worden bevochten, kent een Typhoid Mary. Een persoon die zonder dat de omgeving er weet van heeft, een dodelijk virus verspreidt. In deze tijden van SARS is ook een Typhoid Mary ontdekt. De Singaporese Esther Mok wordt beschreven als een superspreader. Ze zou 118 mensen hebben besmet terwijl ze het virus droeg dat toen nog niet als SARS was geïdentificeerd. Mok bevindt zich nu in een geïsoleerde ziekenhuiskamer en mag er niet meer uit, al is ze van SARS genezen. Ze mocht de uitvaart van haar aan SARS overleden ouders niet bijwonen. Men zou zeggen dat het een goede zaak is dat de verspreiders van een virus worden ontdekt en geïsoleerd en dat is het vanuit gezondheidsoverwegingen natuurlijk ook. Maar Mary Mallon en Esther Mok zijn na hun ontdekking allebei onnodig verdacht gemaakt. Mary Mallon werd en wordt gezien als een krankzinnige vrouw die er plezier aan om haar ziekte door te geven. Het feit dat zij stiekem weer als kokkin ging werken, wordt daarbij nog al eens aangehaald. Daarbij wordt vergeten dat aan Mary Mallon nooit is uitgelegd hoe zij de ziekte kon overdragen terwijl zij zelf niet ziek was. Ook wordt er meestal niet aan gedacht dat ze geen sociaal vangnet had en was aangewezen op de enige broodwinning die zij meester was. Mary Mallon is bovendien de enige gezonde drager geweest die zo lang werd geïsoleerd. Esther Mok wordt weliswaar anders dan Mary Mallon niet afgeschilderd als een krankzinnige maar haar wordt openlijk verweten dat ze, zoals een commentator het stelde op het verkeerde moment op de verkeerde plaats was. Ze was gaan winkelen in Hong Kongen in de commentaren klinkt door dat ze eigenlijk in de eerste plaats al niet zoiets lichtzinnigs had moeten doen - en bracht de dood met zich mee. Gevreesd wordt dat Mok als ze uit het hospitaal ontslagen wordt, het slachtoffer zal worden van de woede van het publiek. De misprijzende uitspraak van Minister van Volksgezondheid van Singapore, Lim Hing Kiang, Esther heeft er veel van ons besmet biedt weinig hoop op een oplossing voor de vrouw die toch echt niet expres haar landgenoten de dood heeft ingejaagd. Geen wonder dat Esther Mok in de media wordt afgeschilderd als SARS Sally, het zusje van Typhoid Mary. Angst voor epidemieën gaat hand in hand met vooroordelen en geeft vorm aan culturele angsten, stelde publiciste Marie Mccullough onlangs in The Charlotte Observer. Het gevaar van verhalen over gezonde dragers en stille superspreaders is dat deze vooroordelen en angsten alleen maar vergroten. Iedereen kan drager zijn. Maar de een nog meer dan de ander. Dragers van gevaar en dood kunnen niet anders dan moreel afkeurenswaardige mensen zijn, lijkt de boodschap die door angst wordt ingefluisterd. Er moet op de een of andere manier een reden zijn voor het dragen van het virus en die ligt, zo denkt de angstige, besloten in mentaliteit, en gedrag. Typhoid Mary was volgens tijdgenoten een lichtzinnige, hysterische vrouw die geen man had en dus niet onder het bewind der vaders viel. Ze was daardoor een buitenstaander en een gevaar voor de maatschappelijke orde. Geen wonder dat ze de samenleving daadwerkelijk besmette, dacht men. Ook deze tijd van SARS is niet vrij van dergelijke denkbeelden. In Toronto klagen Chinezen over de wijze waarop zij door hun stadgenoten worden behandeld. Ze worden openlijk voor monster uitgemaakt. Ming Tat Cheung, directeur van het Chinees Cultureel Centrum in Toronto, stelt dat veel Canadese Chinezen geschokt en angstig zijn omdat zij allerlei racistische opmerkingen naar hun hoofd krijgen geslingerd zoals jullie smerige Chinezen eten ook alles, daarom zijn jullie ziek. Een Chinese familie vertelde in The Globe and Mail dat hen jullie eten als ratten en leven als varkens werd toegebeten. Welke culturele angsten om met Mccullough te spreken, worden in dergelijke opmerkingen weerspiegeld? De angst voor immigratie, economische malaise, bio-terrorisme, nationale veiligheid en globalisering, stelt de publiciste. Ze heeft gelijk. Esther Mok als vrijelijk door de global village trekkende menselijke bio-bom, Chinezen die in Canada wonen en door SARS de nationale veiligheid en economie in gevaar brengen. Het is duidelijk. Door SARS is meer te betreuren dan doden alleen.
|